Κάθε μέρα περνούν μπροστά μας ειδήσεις, γνώμες, εικόνες και βεβαιότητες. Πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τη μία, έρχεται η επόμενη. Αν μείνω μόνο σ’ αυτό που άκουσα ή σ’ αυτό που μου έκανε εντύπωση, εύκολα θα το θεωρήσω και δική μου σκέψη. Γι’ αυτό κάθομαι και γράφω.
Στην κουβέντα οι λέξεις φεύγουν γρήγορα. Λέω κάτι, ο άλλος απαντά, εγώ θυμάμαι κάτι ακόμη, και η συζήτηση έχει ήδη πάει παρακάτω. Έχει τη ζεστασιά της η ανθρώπινη κουβέντα, αλλά σπάνια μου αφήνει τον χρόνο να εξετάσω μια σκέψη ως το τέλος. Μπορεί μάλιστα να υποστηρίξω με πάθος κάτι που, αν καθόμουν να το ψάξω, θα το έλεγα αλλιώς.
Και το διάβασμα θέλει κόπο. Ένα καλογραμμένο άρθρο μπορεί να με πείσει πριν ελέγξω πού στηρίζεται. Για να κρίνω όσα γράφει ο άλλος, πρέπει να αφήσω για λίγο το κείμενό του και να αναζητήσω πηγές, ημερομηνίες, αριθμούς, ίσως και μια αντίθετη άποψη. Δεν το κάνουμε πάντα. Πόσες φορές δεν θυμόμαστε μια φράση που διαβάσαμε, αλλά έχουμε ξεχάσει πού τη βρήκαμε;
Όταν γράφω εγώ, δεν μπορώ να προσπεράσω τόσο εύκολα τις αδυναμίες μου. Η πρόταση μένει εκεί και με περιμένει. «Από πού το ξέρεις αυτό;» με ρωτά. «Είναι γεγονός ή η δική σου εκτίμηση;» Τότε αρχίζει η έρευνα. Ανοίγω ξανά ό,τι διάβασα, συγκρίνω, σβήνω μια υπερβολή. Άλλες φορές η έρευνα δυναμώνει τη σκέψη μου. Άλλες με αναγκάζει να την αλλάξω.
Δεν γράφω για να παρουσιάζομαι αλάνθαστος. Γράφω για να μη δανείζομαι άκριτα τις βεβαιότητες κανενός, ούτε τις δικές μου. Αυτό που μετρά είναι να μπορεί ο αναγνώστης να δει πού τελειώνει το στοιχείο και πού αρχίζει η γνώμη μου. Να συμφωνήσει ή να διαφωνήσει γνωρίζοντας τι ακριβώς υποστηρίζω.
Καμιά φορά ξεκινώ ένα κείμενο θυμωμένος και το τελειώνω πιο δίκαιος. Καμιά άλλη ξεκινώ με αμφιβολία και βρίσκω έναν λόγο να μιλήσω καθαρά. Αυτή είναι για μένα η αξία του γραψίματος: δεν καταγράφει απλώς μια έτοιμη σκέψη. Με βοηθά να τη δοκιμάσω.
Γράφω γιατί θέλω να μάθω τι σκέφτομαι. Και, όταν το μάθω, θέλω να ξέρω αν είναι αλήθεια.
— δδμανιάς
Μια σκέψη φεύγει μπροστά κι ο άνθρωπος τρέχει ξοπίσω της. Μόλις την πιάσει, αρχίζει το δύσκολο: να δει αν στέκει. Γι’ αυτή την επιμονή, σήμερα ο «Λιόντας».
