κάθε καλοκαίρι το θιάκι αλλάζει.
έρχεται κόσμος, ανοίγουν σπίτια, γεμίζουν οι δρόμοι και τα μαγαζιά, δουλεύουν οι επιχειρήσεις, ζωντανεύουν τα χωριά.
και μαζί με τους επισκέπτες έρχονται και πολλοί άνθρωποι για να δουλέψουν.
επαγγελματίες από την πάτρα, την αθήνα και άλλα μέρη της ελλάδας εγκαθίστανται εδώ για τη σεζόν, εργάζονται, δραστηριοποιούνται, βγάζουν το εισόδημά τους και όταν τελειώσει το καλοκαίρι επιστρέφουν στον τόπο τους.
και πολύ καλά κάνουν.
το θιάκι τούς χρειάζεται.
δεν μπορούμε να έχουμε τουρισμό χωρίς ανθρώπους, χωρίς εργαζόμενους, χωρίς επαγγελματίες, χωρίς επιχειρήσεις και υπηρεσίες.
υπάρχουν ακόμη άνθρωποι από άλλες χώρες που αγάπησαν την ιθάκη, αγόρασαν ένα σπίτι και έρχονται κάθε χρόνο.
υπάρχουν όμως και εκείνοι που αγοράζουν ακίνητα αποκλειστικά για επένδυση και τουριστική εκμετάλλευση. αξιοποιούν οικονομικά το όνομα, την ομορφιά και την τουριστική δύναμη της ιθάκης και όταν τελειώσει η σεζόν φεύγουν.
και αυτό δικαίωμά τους είναι.
όμως μαζί με κάθε δικαίωμα γεννιέται και μια υποχρέωση.
αν ζεις από έναν τόπο, χρωστάς κάτι και σ’ αυτόν τον τόπο.
όχι μόνο φόρους και νόμιμες υποχρεώσεις.
χρωστάς σεβασμό.
δεν είναι μόνο τόπος δουλειάς
το θιάκι δεν είναι μια επιχείρηση που ανοίγει τον μάιο και κατεβάζει ρολά τον οκτώβριο.
εδώ υπάρχουν άνθρωποι που μένουν δώδεκα μήνες τον χρόνο.
εδώ μεγαλώνουν παιδιά, ζουν ηλικιωμένοι, υπάρχουν γειτονιές, χωριά, παραλίες, δρόμοι, νερό, σκουπίδια, προβλήματα και ανάγκες.
γι’ αυτό όποιος έρχεται για να δουλέψει εδώ πρέπει σιγά σιγά να αισθάνεται ότι δεν βρίσκεται απλώς στον τόπο όπου κάνει τον τζίρο του.
βρίσκεται σε έναν τόπο που τον φιλοξενεί.
κι όταν αυτός ο τόπος σου δίνει δουλειά και ψωμί, έχεις έναν λόγο παραπάνω να τον προσέξεις.
να μην πετάξεις το σκουπίδι.
να μην κατασπαταλήσεις το νερό επειδή αύριο θα φύγεις.
να σεβαστείς τον δρόμο, την παραλία και τον γείτονα.
να φερθείς σωστά στον επισκέπτη, γιατί η συμπεριφορά σου δεν χρεώνεται μόνο σε σένα. πολλές φορές χρεώνεται στο ίδιο το θιάκι.
να ενδιαφερθείς λίγο και για το τι θα μείνει πίσω όταν κλείσει το ταμείο και φύγει ο τελευταίος πελάτης.
υπάρχουν όμως και οι ξενιτεμένοι μας
και εδώ χρειάζεται μια μεγάλη διάκριση.
χιλιάδες ιθακήσιοι και απόγονοί τους ζουν εδώ και δεκαετίες μακριά από το νησί.
στην αυστραλία, στην αμερική, στην αγγλία και αλλού.
κι όμως πολλοί από αυτούς δεν έφυγαν ποτέ πραγματικά από το θιάκι.
έρχονται κάθε χρόνο.
ανοίγουν το πατρικό σπίτι.
φέρνουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους.
συναντούν συγγενείς και φίλους.
πηγαίνουν στο πανηγύρι, κάθονται στην πλατεία, ψωνίζουν από το χωριό, φτιάχνουν το σπίτι τους.
και ιδιαίτερα στα χωριά, η παρουσία τους είναι πολύτιμη.
σπίτια που έμεναν κλειστά ανοίγουν.
αυλές γεμίζουν φωνές.
τα καντούνια ξαναβλέπουν παιδιά.
για λίγες εβδομάδες ένα χωριό που τον χειμώνα ησυχάζει, ξαναθυμάται πώς ήταν όταν είχε περισσότερο κόσμο.
αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να κατοικούν στην άλλη άκρη της γης, αλλά πολλές φορές κουβαλούν το θιάκι μέσα τους περισσότερο από ανθρώπους που δεν έφυγαν ποτέ.
δεν είναι θέμα καταγωγής
γι’ αυτό δεν πρέπει να χωρίσουμε τους ανθρώπους σε ντόπιους και ξένους.
θα ήταν άδικο.
ένας άγγλος, ένας ιταλός, ένας γερμανός ή ένας άνθρωπος από την πάτρα μπορεί να αγαπήσει το θιάκι πραγματικά.
να αγοράσει ένα σπίτι, να γνωρίσει τους γείτονές του, να συμμετέχει στη ζωή του τόπου, να τον προσέχει και να πονάει όταν τον βλέπει να χαλάει.
και από την άλλη, ένας γεννημένος θιακός μπορεί να βλέπει τον τόπο του μόνο σαν ευκαιρία για κέρδος.
η αγάπη για έναν τόπο δεν γράφεται στην ταυτότητα. φαίνεται στη συμπεριφορά.
άλλο λοιπόν να έχεις σχέση με έναν τόπο και άλλο να έχεις μόνο συναλλαγή μαζί του.
κι ίσως αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα.
μπορείς να αγοράσεις ένα σπίτι. όχι το θιάκι
η ιθάκη είναι μικρός τόπος.
και όσο μεγαλώνει η τουριστική της αξία, τόσο περισσότερα σπίτια και περιουσίες θα αλλάζουν χέρια.
αυτό είναι μια πραγματικότητα που δύσκολα σταματά.
όμως χρειάζεται να θυμόμαστε κάτι πολύ απλό.
μπορείς να αγοράσεις ένα σπίτι στο θιάκι.
δεν μπορείς να αγοράσεις το θιάκι.
γιατί το θιάκι δεν είναι μόνο τα οικόπεδα και τα τετραγωνικά μέτρα.
είναι η θάλασσα, τα χωριά, οι άνθρωποι, τα καντούνια, οι αναμνήσεις, τα πανηγύρια, τα ξωκλήσια, οι ξερολιθιές, οι παρέες και οι ιστορίες του.
είναι όλα εκείνα που δεν γράφονται σε κανένα συμβόλαιο.
και οι θιακοί πρώτοι
όμως για να ζητάμε σεβασμό από εκείνον που έρχεται, πρέπει πρώτα να τον δείχνουμε εμείς.
δεν μπορούμε να απαιτούμε από τον ξένο να προσέχει το θιάκι και εμείς να το λερώνουμε.
να απαιτούμε να σέβεται το νερό και εμείς να το σπαταλάμε.
να του λέμε να αγαπά τον τόπο και εμείς να κοιτάζουμε μόνο πόσα θα βγάλουμε τον αύγουστο.
ο επισκέπτης και ο επαγγελματίας έχουν υποχρέωση να σέβονται τον τόπο που τους φιλοξενεί.
ο θιακός όμως έχει ακόμη μεγαλύτερη.
γιατί όταν τελειώσει η σεζόν, εκείνος θα μείνει εδώ.
το θιάκι χωράει όλους
δεν χρειάζεται λοιπόν να ρωτάμε τον άνθρωπο από πού έρχεται.
ούτε αν γεννήθηκε εδώ.
ούτε αν ο παππούς του ήταν θιακός.
καλύτερα να κοιτάμε πώς φέρεται στον τόπο όσο βρίσκεται εδώ.
το θιάκι είχε πάντα ανοιχτή τη θάλασσά του και την αγκαλιά του.
χωράει τον ντόπιο.
χωράει τον ξενιτεμένο που επιστρέφει.
χωράει τον επαγγελματία που έρχεται για έξι μήνες.
χωράει και τον ξένο που διάλεξε αυτόν τον μικρό τόπο για δεύτερη πατρίδα.
χωράει όλους όσοι το σέβονται.
γιατί στο τέλος δεν έχει τόση σημασία από πού ήρθες.
σημασία έχει τι αφήνεις πίσω σου όταν φεύγεις.
κι αν το θιάκι σε φιλοξενεί, να το σέβεσαι.
αν το αγάπησες, να το προστατεύεις.
κι αν ζεις από το θιάκι, να το αγαπάς δυο φορές.
— δδμανιάς
«καλοδεχούμενοι όλοι στο θιάκι. μόνο που η φιλοξενία θέλει σεβασμό κι η αγάπη ανταπόδοση. κι αν ζεις από τον τόπο, λίγο πιο… φρόνιμα, κούκλα μου.» δδμανιάς
