οι αρχαίοι έλληνες τη φιλοξενία την έλεγαν ξενία.
και δεν ήταν μια απλή καλοσύνη προς τον περαστικό. ήταν ιερός θεσμός, προστατευμένος από τον ξένιο δία.
ο οικοδεσπότης είχε χρέος να υποδεχτεί, να περιποιηθεί και να προστατεύσει τον ξένο.
αλλά και ο ξένος είχε χρέος να σεβαστεί τον οικοδεσπότη και το σπίτι που τον φιλοξενούσε.
η ξενία είχε δύο πλευρές.
κι αν υπάρχει ένας τόπος που το ξέρει καλά αυτό, είναι το θιάκι.
γιατί στην οδύσσεια οι μνηστήρες δεν έγιναν ανεπιθύμητοι επειδή ήταν ξένοι.
έγιναν ανεπιθύμητοι επειδή καταχράστηκαν τη φιλοξενία.
τρεις χιλιάδες χρόνια αργότερα, λοιπόν, μπορούμε να κρατήσουμε κάτι πολύ απλό:
καλώς να ορίσει ο ξένος.
αλλά καλώς να ορίσει και ο σεβασμός.
το θιάκι σήμερα ζει σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.
κι αυτό δεν είναι κακό.
το αντίθετο.
ο τουρισμός έφερε δουλειές, εισόδημα, κίνηση, κόσμο. κράτησε επιχειρήσεις ανοιχτές, δημιούργησε ευκαιρίες και έκανε το μικρό μας νησί γνωστό πολύ μακρύτερα από το ιόνιο.
γι’ αυτό και δεν μας πειράζουν τα κότερα.
μακάρι να έρθουν κι άλλα.
δεν μας πειράζουν οι επισκέπτες.
μακάρι να έρθουν περισσότεροι, να περάσουν καλά, να αγαπήσουν το θιάκι και να θέλουν να ξανάρθουν.
δεν μας πειράζει ο πλούτος.
μακάρι να κυκλοφορεί περισσότερος.
εκείνο που πρέπει να μας ενδιαφέρει είναι τι αφήνει πίσω του.
γιατί άλλο πράγμα η ανάπτυξη κι άλλο η ανάπτυξη χωρίς μέτρο.
ένα μεγάλο σκάφος μπαίνει σ’ έναν όρμο.
απολαμβάνει τη φυσική ομορφιά του τόπου.
απολαμβάνει την ασφάλεια που του προσφέρει.
οι άνθρωποί του βγαίνουν στη στεριά, ψωνίζουν, τρώνε, πίνουν.
και πολύ καλά κάνουν.
αυτό είναι οικονομία.
αυτό είναι τουρισμός.
αυτό είναι ζωή για ένα μικρό νησί.
υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
νερό.
σκουπίδια.
λύματα.
λιμάνια.
δρόμοι.
παραλίες.
όρμοι.
όλα έχουν ένα όριο.
κι όλα έχουν ένα κόστος.
ένα νησί λίγων χιλιάδων μόνιμων κατοίκων καλείται μέσα σε λίγες εβδομάδες να εξυπηρετήσει πολλαπλάσιους ανθρώπους.
δεν είναι παράπονο αυτό.
είναι αριθμητική.
και η αριθμητική δεν είναι ούτε υπέρ ούτε κατά του τουρισμού.
απλώς βγάζει λογαριασμό.
γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να είναι «τουρισμός ή όχι τουρισμός».
αυτό θα ήταν παράλογο.
η πραγματική συζήτηση είναι:
τι τουρισμό θέλουμε;
πόσο αντέχει ο τόπος;
τι υποδομές χρειάζεται;
τι κανόνες χρειάζονται;
πώς προστατεύονται οι όρμοι και οι παραλίες;
και πώς ένα μεγαλύτερο μέρος του πλούτου που δημιουργεί το ίδιο το θιάκι μπορεί να επιστρέφει στο θιάκι;
γιατί η φιλοξενία είναι όμορφο πράγμα.
αλλά ακόμη και τον καλύτερο φίλο, όταν τον καλείς σπίτι σου κάθε μέρα για φαγητό, κάποια στιγμή κοιτάζεις αν το ψυγείο αντέχει.
δεν κλείνεις την πόρτα.
μεγαλώνεις το ψυγείο.
κι αν χρειάζεται, οργανώνεις καλύτερα και το τραπέζι.
οι μεγάλοι τουριστικοί προορισμοί το έχουν καταλάβει εδώ και χρόνια.
οργανωμένες μαρίνες, υπηρεσίες, τέλη, περιβαλλοντικοί κανόνες, έλεγχος.
όχι για να διώξουν τον επισκέπτη.
αλλά για να μπορούν να συνεχίσουν να τον υποδέχονται.
γιατί υπάρχει μια μεγάλη παγίδα στον τουρισμό:
να αγαπηθεί τόσο πολύ ένας τόπος, ώστε στο τέλος να χαθεί αυτό ακριβώς για το οποίο αγαπήθηκε.
το θιάκι δεν χρειάζεται να φοβηθεί την ανάπτυξη.
χρειάζεται να την οδηγήσει.
να μη βρεθεί μια μέρα να τρέχει πίσω της.
θέλουμε κόσμο και τον χειμώνα.
θέλουμε κόσμο και το καλοκαίρι.
θέλουμε τα μαγαζιά γεμάτα.
θέλουμε τους επαγγελματίες να δουλεύουν.
θέλουμε τα παιδιά μας να μπορούν να ζήσουν και να δημιουργήσουν εδώ.
αλλά θέλουμε και νερό.
καθαρούς όρμους.
καθαρές παραλίες.
υποδομές.
ηρεμία.
ποιότητα ζωής.
γιατί μπορούμε να θέλουμε βροχή χωρίς να θέλουμε πλημμύρα.
νερό χωρίς να θέλουμε να πνιγούμε.
φαγητό χωρίς να θέλουμε να σκάσουμε.
και τουρισμό χωρίς να θέλουμε να χάσουμε τον τόπο για τον οποίο έρχεται ο τουρίστας.
αυτό δεν είναι αντίφαση.
λέγεται μέτρο.
μια λέξη που κάτι ήξεραν κι από αυτήν οι αρχαίοι.
η ερώτηση λοιπόν δεν είναι αν αγαπάμε ή όχι τον τουρισμό.
τον χρειαζόμαστε.
η ερώτηση είναι αν αγαπάμε αρκετά το θιάκι ώστε να σκεφτούμε και το αύριο.
να έρχονται λοιπόν τα κότερα.
να έρχονται οι επισκέπτες.
να γεμίζουν τα μαγαζιά.
να δουλεύει ο κόσμος.
να χαίρεται το νησί.
αλλά μαζί με τα κότερα ας έρθουν και οι κανόνες.
μαζί με τους επισκέπτες οι υποδομές.
μαζί με την ανάπτυξη το μέτρο.
μαζί με τη φιλοξενία ο σεβασμός.
και μαζί με τον πλούτο, ένα δίκαιο μερίδιο για τον τόπο που τον δημιουργεί.
γιατί τελικά δεν μας πειράζει καθόλου που το θιάκι μπήκε στο μενού του παγκόσμιου τουρισμού.
αρκεί, όταν σηκωθεί το τραπέζι, να έχει μείνει κάτι και για το θιάκι.
έχε στο νου σου το θιάκι.
όχι μόνο όπως είναι σήμερα.
αλλά κι όπως θέλουμε να το παραδώσουμε αύριο.
— δδμανιάς
«τίγρης το θιάκι,να έρχονται όλοι. μόνο να μην το περάσουν για γατάκι.» δδμανιάς
