μίλησε για ειρήνη απειλώντας με αφανισμό — και έδειξε σε ολόκληρο τον κόσμο πού μπορεί να οδηγήσει η δύναμη χωρίς όρια και έλεγχο
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανέβηκε στο βήμα του ΟΗΕ για να μιλήσει στους λαούς του κόσμου. Ανέβηκε για να τους προειδοποιήσει ότι η Αμερική του δεν αναγνωρίζει κανέναν πάνω από τη δύναμή της.
Μέσα στην αίθουσα που δημιουργήθηκε για να αποτρέπει τους πολέμους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε με αφανισμό το Ιράν. Έθεσε το ζήτημα σχεδόν σαν προσωπικό του δίλημμα: ή θα δεχθείτε τους όρους μου ή θα σας εξαφανίσω.
Δεν μίλησε σαν ηγέτης που γνωρίζει ότι μια απόφασή του μπορεί να σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Μίλησε σαν ιδιοκτήτης του κόσμου.
Παρουσίασε τον πόλεμο ως αποφασιστικότητα, την απειλή ως διπλωματία και την υποταγή του αντιπάλου ως ειρήνη. Απαίτησε την οικονομική απομόνωση του Ιράν, επιτέθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και κάλεσε τα κράτη να αποχωρήσουν από αυτό. Με απλά λόγια, ζήτησε έναν κόσμο χωρίς θεσμούς που θα μπορούν να ελέγχουν τους ισχυρούς.
Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της ομιλίας του: νόμος θα είναι η δύναμη και δίκαιο η θέληση εκείνου που διαθέτει τα περισσότερα όπλα.
Ο Τραμπ δεν χαρίστηκε ούτε στην κοινή λογική. Χαρακτήρισε «απάτη» τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων για τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης τεχνητής νοημοσύνης. Την ώρα που κυβερνήσεις και ειδικοί ζητούν κανόνες ασφαλείας, εκείνος θέλει πλήρη ταχύτητα και κανένα φρένο, ώστε οι ΗΠΑ να κερδίσουν τον αγώνα απέναντι στην Κίνα.
Δεν τον απασχολεί μόνο πού μπορεί να φτάσει η τεχνολογία. Τον απασχολεί ποιος θα την ελέγχει.
Ο κόσμος, λοιπόν, οδηγείται σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών: πολεμικά όπλα, οικονομικοί αποκλεισμοί και τεχνητή νοημοσύνη στα χέρια κρατών και εταιρειών που ανταγωνίζονται για την παγκόσμια κυριαρχία. Και όταν κάποιος ζητά κανόνες, χαρακτηρίζεται εχθρός, κινδυνολόγος ή «παγκοσμιοποιητής».
Η αίθουσα πάγωσε. Το χειροκρότημα ήταν περιορισμένο και αντιπροσωπείες αποχώρησαν. Όμως η σιωπή των διπλωματών δεν αρκεί. Γιατί ο Τραμπ δεν είναι ένας γραφικός άνθρωπος που λέει υπερβολές. Είναι ο πρόεδρος της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης του πλανήτη και έχει τη δυνατότητα να μετατρέπει τις απειλές του σε πόλεμο.
Λίγο πριν από αυτόν, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είχε προειδοποιήσει ότι ακόμη και οι υπερδυνάμεις δεν είναι τόσο πανίσχυρες όσο πιστεύουν και ότι τα όπλα δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την ειρήνη.
Ο Τραμπ ανέβηκε αμέσως μετά και επιβεβαίωσε τον φόβο του.
Δεν χρειάζεται κανείς να υπερασπιστεί το καθεστώς του Ιράν για να καταδικάσει την απειλή αφανισμού μιας χώρας. Οι κυβερνήσεις κρίνονται, πιέζονται και λογοδοτούν. Οι λαοί όμως δεν μπορεί να καταδικάζονται σε θάνατο επειδή ένας ισχυρός αποφάσισε ότι δεν υπακούουν.
Ο ΟΗΕ γεννήθηκε μέσα από τα ερείπια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, για να μην ξαναγίνει ο πλανήτης ζούγκλα. Σήμερα, από το ίδιο του το βήμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διακήρυξε ουσιαστικά την επιστροφή στον νόμο της ζούγκλας.
Εκεί πηγαίνουμε: σε έναν κόσμο όπου οι ισχυροί δεν διαπραγματεύονται αλλά διατάζουν, οι αδύναμοι δεν προστατεύονται αλλά τιμωρούνται και η λέξη «ειρήνη» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη σιωπή που αφήνουν πίσω τους τα όπλα.
Η ανθρωπότητα δεν βγήκε ασφαλέστερη από αυτή την ομιλία. Βγήκε περισσότερο φοβισμένη.
Και δικαιολογημένα. Γιατί όταν ένας ηγέτης μιλά δημόσια για τον αφανισμό ενός λαού και η διεθνής κοινότητα περιορίζεται σε μια παγωμένη σιωπή, το πρόβλημα δεν είναι μόνο τι είπε ο Τραμπ.
Το πρόβλημα είναι τι μπορεί να κάνει — και ποιος θα τον σταματήσει.
— δδμανιάς
μια κραυγή από έναν κόσμο που φοβάται πως οι ισχυροί τον οδηγούν ξανά στο σκοτάδι.
