iloveithaki.gr, 10/5/2026
«παρ’ όλα αυτά
είμαστε πάντα λεύτεροι
σαν την πτώση καταγής
μιας ινδικής καρύδας»
— Άρης Αλεξάνδρου
υπάρχουν κάτι στίχοι που δεν γερνούν.
δεν χρειάζονται σημαίες, ούτε μεγάφωνα, ούτε τηλεοπτικά παράθυρα.
στέκονται μόνοι τους σαν πέτρα μέσα στο νερό.
ο άρης αλεξάνδρου δεν έγραψε σαν επαγγελματίας επαναστάτης.
έγραψε σαν άνθρωπος που είδε συντρόφους να χάνονται, φυλακές να γεμίζουν, όνειρα να συντρίβονται και μετά να έρχεται η σιωπή.
κι ίσως αυτό να είναι το πιο πικρό απ’ όλα:
όχι μόνο η ήττα.
αλλά η μεταγενέστερη λήθη.
χιλιάδες νέοι άνθρωποι, εργάτες, αγρότες, δάσκαλοι, φοιτητές, γυναίκες και παιδιά του μόχθου, πίστεψαν πως μπορεί να υπάρξει ένας δικαιότερος κόσμος.
χωρίς αφεντικά πάνω απ’ το κεφάλι.
χωρίς φόβο.
χωρίς πείνα.
κι αντί γι’ αυτό, πολλοί βρέθηκαν σε εκτελεστικά αποσπάσματα, σε ξερονήσια, σε υπόγεια ανακρίσεων και σε φυλακές.
κι ύστερα ήρθε η «κανονικότητα».
οι αγωνιστές βαφτίστηκαν επικίνδυνοι.
οι ιδέες τους ουτοπίες.
και ολόκληρες κοινωνίες έμαθαν να φοβούνται ακόμη και τη λέξη «δικαιοσύνη».
σήμερα οι περισσότεροι νέοι δεν ονειρεύονται να αλλάξουν τον κόσμο.
ονειρεύονται απλώς να πληρώσουν το ενοίκιο.
να μη φύγουν μετανάστες.
να μη δουλεύουν δώδεκα ώρες για έναν μισθό που τελειώνει στις δεκαπέντε του μήνα.
κι όμως, κάτω απ’ αυτή τη σύγχρονη κόπωση, κάτι επιμένει να ανασαίνει.
γιατί όσους κι αν σκότωσαν, όσους κι αν φυλάκισαν, όσες ήττες κι αν ήρθαν, υπάρχει κάτι που δεν νικιέται εύκολα:
η ανθρώπινη ανάγκη για αξιοπρέπεια.
γι’ αυτό συγκλονίζουν ακόμη οι στίχοι του αλεξάνδρου:
«στη φυλακή να μη μετράς τις μέρες…»
γιατί η μεγαλύτερη φυλακή δεν είναι πάντα τα κάγκελα.
είναι να συνηθίσεις το άδικο σαν φυσικό νόμο.
κι ίσως σήμερα να ζούμε μια άλλη μορφή ήττας.
όχι με στρατοδικεία και εξορίες, αλλά με μοναξιά, χρέη, φόβο και παραίτηση.
έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι παύουν σιγά σιγά να πιστεύουν πως αξίζουν κάτι καλύτερο.
κι όμως, «παρ’ όλα αυτά είμαστε πάντα λεύτεροι».
όχι επειδή νικήσαμε.
αλλά επειδή ακόμη μπορούμε να θυμόμαστε.
να αγαπάμε.
να πονάμε για τον άλλον.
να μη συμφιλιωνόμαστε ολοκληρωτικά με τη βαρβαρότητα.
εκεί βρίσκεται η τελευταία ελευθερία του ανθρώπου.
κι ίσως τελικά οι πιο ηττημένοι να μην ήταν ποτέ εκείνοι που εκτελέστηκαν, φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν.
αλλά όσοι έμαθαν να ζουν χωρίς όνειρο.
