«Επιλεγμένο άρθρο του δδμανιά»
δεν χρειάζεται μια κυβέρνηση να πείσει ολόκληρο τον λαό για να παραμείνει στην εξουσία.
της αρκεί να κρατά δεμένο ένα σταθερό κομμάτι της κοινωνίας.
όχι απαραίτητα ένα κομμάτι που την πιστεύει.
ένα κομμάτι που την χρειάζεται.
εκείνους που περιμένουν έναν διορισμό, μια ανάθεση, μια ρύθμιση, μια επιδότηση, μια άδεια, μια μετάθεση, ένα τηλεφώνημα από το πολιτικό γραφείο.
και δίπλα τους, όσους φοβούνται μήπως χάσουν κάτι από αυτά που ήδη έχουν.
αυτό είναι το μεγάλο μυστικό του πελατειακού κράτους.
δεν ζητά αγάπη.
ζητά εξάρτηση.
δεν ζητά πίστη σε ιδέες.
ζητά υπακοή στις ανάγκες.
κι όταν κατορθώσει να κρατά δεμένο ένα οργανωμένο 20%, τότε μπορεί να κυβερνά ένα κουρασμένο, απογοητευμένο και διαιρεμένο 80%.
όχι επειδή το 80% συμφωνεί.
αλλά επειδή το 80% δεν κινείται μαζί.
το κράτος ως κομματικό κατάστημα
για δεκαετίες το ελληνικό κράτος δεν αντιμετωπίστηκε σαν κοινό σπίτι.
αντιμετωπίστηκε σαν κομματικό κατάστημα.
οι κυβερνήσεις μοίραζαν θέσεις, οι υπουργοί μοίραζαν χάρες, οι βουλευτές μοίραζαν υποσχέσεις και οι πολίτες μάθαιναν ότι για να βρουν το δίκιο τους δεν έπρεπε να χτυπήσουν την πόρτα του θεσμού.
έπρεπε να βρουν τον σωστό άνθρωπο.
έναν δήμαρχο.
έναν βουλευτή.
έναν κομματάρχη.
έναν γνωστό του γνωστού.
κι έτσι το δικαίωμα έγινε χάρη.
η ισότητα έγινε γνωριμία.
και η δημοκρατία έγινε πελατολόγιο.
η σημερινή κυβέρνηση δεν ανακάλυψε αυτό το σύστημα.
το τελειοποίησε.
του έβαλε ψηφιακές πλατφόρμες, επικοινωνιακά συνθήματα και αγγλικούς τίτλους.
το pass είναι το νέο ρουσφέτι.
δεν χρειάζεται πια ο βουλευτής να σου δώσει έναν φάκελο στο γραφείο του.
σου στέλνει η κυβέρνηση ένα μήνυμα στο κινητό και σου θυμίζει ότι εκείνη αποφάσισε να σου επιστρέψει λίγα από όσα έχασες.
σου παίρνει η ακρίβεια εκατό.
σου δίνει το κράτος είκοσι.
και ζητά χειροκρότημα για τη γενναιοδωρία του.
κυβέρνηση των pass και των θαυμάτων
market pass.
fuel pass.
youth pass.
τουρισμός για όλους.
καλάθια, επιδόματα, έκτακτες ενισχύσεις και προσωρινές «ανάσες».
η ελληνική οικογένεια δεν ζει πια.
συμμετέχει σε διαρκή κλήρωση.
θα πάρει το επίδομα;
θα μπει στην πλατφόρμα;
θα πιάσει τα κριτήρια;
θα προλάβει την αίτηση;
θα της μείνουν λίγα ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα;
και ύστερα βγαίνει η κυβέρνηση και πανηγυρίζει επειδή βοήθησε τον πολίτη να αντέξει τη φτώχεια που η ίδια παρουσιάζει ως κανονικότητα.
αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική.
είναι φιλανθρωπία με ξένα χρήματα.
είναι σαν να σου παίρνει κάποιος το ψωμί, να σου επιστρέφει μια φέτα και να περιμένει να τον ευχαριστήσεις επειδή δεν σε άφησε τελείως νηστικό.
η ακρίβεια δεν είναι φυσικό φαινόμενο
μας μιλούν για την ακρίβεια σαν να είναι βροχή.
σαν να έπεσε από τον ουρανό.
σαν να μην υπάρχουν κυβερνητικές αποφάσεις, φορολογία, καρτέλ, κέρδη, μεσάζοντες και ελεγκτικοί μηχανισμοί.
οι τιμές ανεβαίνουν.
οι λογαριασμοί ανεβαίνουν.
τα ενοίκια ανεβαίνουν.
τα κέρδη μεγάλων επιχειρήσεων ανεβαίνουν.
μόνο η ζωή του εργαζομένου μικραίνει.
κι όταν ο πολίτης διαμαρτύρεται, του λένε ότι η οικονομία πάει καλά.
προφανώς πάει καλά.
το ερώτημα είναι: για ποιον;
για εκείνον που μετρά τα ψώνια του στο ταμείο ή για εκείνον που μετρά τα κέρδη του στο χρηματιστήριο;
για εκείνον που φοβάται τον λογαριασμό του ρεύματος ή για εκείνον που εισπράττει από την ενέργεια;
για εκείνον που δεν βρίσκει σπίτι ή για εκείνον που αγοράζει ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα;
η οικονομία πάει καλά, μας λένε.
μόνο που η κοινωνία πάει όλο και χειρότερα.
ο μηχανισμός της σιωπής
το πελατειακό κράτος δεν συντηρείται μόνο από εκείνους που παίρνουν.
συντηρείται και από εκείνους που φοβούνται να μιλήσουν.
από τον υπάλληλο που περιμένει μια ανανέωση σύμβασης.
από τον επιχειρηματία που περιμένει μια ανάθεση.
από τον δημοσιογράφο που περιμένει κρατική διαφήμιση.
από τον τοπικό παράγοντα που περιμένει χρηματοδότηση.
από τον πολίτη που σκέφτεται:
«ας μη μιλήσω, γιατί μπορεί κάποτε να τους χρειαστώ».
εκεί γεννιέται η πραγματική ισχύς της εξουσίας.
όχι στην κάλπη.
στη σιωπή.
μια κυβέρνηση δεν γίνεται πανίσχυρη μόνο επειδή έχει πολλούς υποστηρικτές.
γίνεται πανίσχυρη όταν έχει πολλούς φοβισμένους απέναντί της.
οι χρήσιμοι πρόθυμοι
γύρω από κάθε εξουσία δημιουργείται πάντοτε ένας μικρός στρατός.
κομματικοί παράγοντες.
διορισμένοι σύμβουλοι.
μετακλητοί.
επικοινωνιολόγοι.
δημοσιογράφοι που δεν κάνουν ερωτήσεις.
λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα που επιτίθενται σε όποιον ασκεί κριτική.
άνθρωποι που βλέπουν σκάνδαλο και φωνάζουν «σκευωρία».
βλέπουν ακρίβεια και φωνάζουν «ανάπτυξη».
βλέπουν φτώχεια και μιλούν για «ατομική ευθύνη».
βλέπουν συγκάλυψη και μιλούν για «θεσμική διαδικασία».
δεν είναι όλοι πληρωμένοι.
μερικοί είναι απλώς πρόθυμοι.
και συχνά ο πρόθυμος είναι πιο χρήσιμος από τον πληρωμένο.
γιατί ο πληρωμένος κάποτε σταματά όταν σταματήσει η αμοιβή.
ο πρόθυμος υπερασπίζεται την εξουσία ακόμη και όταν η εξουσία τον αδικεί.
η κοινοβουλευτική πλειοψηφία ως πλυντήριο
η δημοκρατία έδωσε στην κυβέρνηση την πλειοψηφία για να νομοθετεί.
όχι για να ξεπλένει τις ευθύνες της.
όταν κάθε σοβαρή υπόθεση χάνεται μέσα σε επιτροπές, διαδικασίες, συμψηφισμούς και κομματικές ψηφοφορίες, η βουλή παύει να είναι τόπος ελέγχου.
γίνεται πλυντήριο.
μπαίνει η δικογραφία λερωμένη.
βγαίνει η κυβέρνηση καθαρή.
και στο τέλος φταίνε όλοι, άρα δεν φταίει κανείς.
αυτό είναι το πιο βολικό συμπέρασμα για κάθε εξουσία.
ότι όλοι ίδιοι είναι.
γιατί όταν ο πολίτης πει «όλοι ίδιοι είναι», δεν αλλάζει κυβέρνηση.
μένει σπίτι του.
και τότε στην κάλπη πηγαίνουν εκείνοι που έχουν λόγο να πάνε.
οι οργανωμένοι.
οι εξαρτημένοι.
οι ευνοημένοι.
οι φοβισμένοι.
το 20% που κυβερνά το 80%
το «20%» δεν είναι μια μαθηματική μέτρηση.
είναι η εικόνα ενός μηχανισμού.
ενός σκληρού πυρήνα συμφερόντων, εξαρτήσεων και κομματικής πειθαρχίας που μπορεί να επιβάλλεται σε μια κοινωνική πλειοψηφία κατακερματισμένη και απογοητευμένη.
απέναντί του υπάρχει το 80%.
οι εργαζόμενοι που δεν βγάζουν τον μήνα.
οι συνταξιούχοι που κόβουν από τα φάρμακά τους.
οι νέοι που φεύγουν από τη χώρα.
οι μικρομεσαίοι που πνίγονται στα χρέη.
οι αγρότες που βλέπουν τις επιδοτήσεις να χάνονται ανάμεσα σε μεσάζοντες και μηχανισμούς.
οι άνθρωποι που πληρώνουν κανονικά φόρους, λογαριασμούς και υποχρεώσεις και δεν έχουν κανένα τηλέφωνο να πάρουν.
αυτό το 80% είναι η πραγματική πλειοψηφία.
αλλά δεν είναι πολιτική δύναμη όσο παραμένει διασπασμένο.
όσο ο ένας κατηγορεί τον άλλον.
όσο ο φτωχός θυμώνει με τον φτωχότερο.
όσο ο εργαζόμενος φοβάται τον άνεργο.
όσο ο ντόπιος φοβάται τον μετανάστη.
όσο ο δημόσιος υπάλληλος συγκρούεται με τον ιδιωτικό.
η εξουσία κυβερνά διαιρώντας εκείνους που θα μπορούσαν να την ανατρέψουν.
δεν τους κρατά η δύναμή τους
ας μην κάνουμε το λάθος να πιστεύουμε ότι μια τέτοια εξουσία είναι ανίκητη.
δεν τη διατηρεί η πραγματική της δύναμη.
τη διατηρεί η δική μας διάσπαση.
τη διατηρεί η αποχή.
η απογοήτευση.
η πεποίθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει.
η ντροπή του φτωχού να παραδεχτεί ότι δεν τα βγάζει πέρα.
ο φόβος του εργαζομένου ότι θα χάσει τη δουλειά του.
η μοναξιά του πολίτη που πιστεύει ότι είναι ο μόνος θυμωμένος.
αλλά δεν είναι μόνος.
είναι πολλοί.
είναι οι περισσότεροι.
απλώς δεν έχουν ακόμη σταθεί ο ένας δίπλα στον άλλον.
το τέλος της πελατειακής εξουσίας
η πελατειακή εξουσία δεν πέφτει όταν αποκαλυφθεί ένα ακόμη σκάνδαλο.
έχει μάθει να επιβιώνει από τα σκάνδαλα.
πέφτει όταν ο πολίτης σταματήσει να βλέπει την εξυπηρέτηση ως χάρη.
όταν απαιτήσει αυτό που δικαιούται χωρίς να σκύψει το κεφάλι.
όταν καταλάβει ότι το επίδομα δεν είναι δώρο του πρωθυπουργού.
είναι χρήματα της κοινωνίας.
όταν ο εργαζόμενος πάψει να ευχαριστεί επειδή του επέστρεψαν ένα μικρό μέρος από όσα του αφαιρέθηκαν.
όταν οι πολλοί καταλάβουν ότι απέναντί τους δεν έχουν μια πανίσχυρη πλειοψηφία.
έχουν μια οργανωμένη μειοψηφία.
και τότε το 20% παύει να κυβερνά.
γιατί το 80% έπαψε να σωπαίνει.
«δεν κυβερνούν επειδή είναι περισσότεροι.
κυβερνούν επειδή οι περισσότεροι είναι μόνοι.»
— δδμανιάς
«Η εξουσία δεν φοβάται τους ανθρώπους που διαφωνούν. Φοβάται τους ανθρώπους που αρχίζουν να σκέφτονται μόνοι τους. Οι Pink Floyd το τραγούδησαν πριν από σχεδόν πενήντα χρόνια. Κι όμως, ακούγεται σαν να γράφτηκε σήμερα.» δδμανιάς
