Ένα στα τρία παιδιά στερείται βασικά αγαθά — κι εμείς μιλάμε για το δημογραφικό και το μέλλον
Υπάρχουν αριθμοί που διαβάζεις και τους προσπερνάς. Υπάρχουν όμως και αριθμοί που πρέπει να σε κάνουν να σταματήσεις.
33,6%.
Τόσα είναι τα παιδιά κάτω των 16 ετών στην Ελλάδα που, σύμφωνα με τη Eurostat, βρίσκονταν το 2024 σε κατάσταση υλικής στέρησης.
Είναι το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά την Ελλάδα έρχονται η Ρουμανία με 31,8% και η Βουλγαρία με 30,4%, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μόλις 13,6%.
Με απλά λόγια: σχεδόν ένα στα τρία παιδιά στην Ελλάδα στερείται βασικά πράγματα μιας φυσιολογικής παιδικής ζωής.
Και εδώ χρειάζεται να εξηγήσουμε τι σημαίνει «υλική στέρηση».
Η Eurostat δεν μετρά αν ένα παιδί έχει κινητό τελευταίας τεχνολογίας ή ακριβά ρούχα. Μετρά 17 πολύ συγκεκριμένες ανάγκες και θεωρεί ότι υπάρχει υλική στέρηση όταν η οικογένεια, επειδή δεν έχει την οικονομική δυνατότητα, δεν μπορεί να καλύψει τουλάχιστον τρεις.
Μιλάμε για καινούργια ρούχα, δύο ζευγάρια κατάλληλα παπούτσια, φρούτα και λαχανικά κάθε μέρα, κρέας, ψάρι ή αντίστοιχη πρωτεΐνη, βιβλία, παιχνίδια, εξωσχολικές δραστηριότητες.
Μιλάμε ακόμη για τη δυνατότητα ενός παιδιού να γιορτάσει τα γενέθλιά του, να καλέσει φίλους στο σπίτι, να πάει μια σχολική εκδρομή ή να κάνει μία εβδομάδα διακοπές.
Και μαζί με αυτά μετριούνται βασικές ανάγκες του σπιτιού: να μπορεί η οικογένεια να το κρατήσει ζεστό, να έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, να αντικαταστήσει φθαρμένα έπιπλα και να μην πνίγεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη.
Δεν είναι λοιπόν μια αφηρημένη στατιστική περί «φτώχειας».
Είναι η καθημερινότητα ενός παιδιού.
Και κάπου εδώ έρχονται οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε μέτρα για την οικογένεια και το δημογραφικό: μηδενικό φόρο για 87.000 τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, αύξηση κατά 1.000 ευρώ της ενίσχυσης για κάθε επιπλέον παιδί στις πολύτεκνες οικογένειες και τον νέο «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά».
Στον κουμπαρά αυτόν, για τα δύο πρώτα χρόνια μετά τη γέννηση του παιδιού, το κράτος θα βάζει όσα καταθέτουν οι γονείς, μέχρι 1.200 ευρώ. Τα χρήματα θα παραμένουν κλειδωμένα μέχρι το παιδί να γίνει 18 ετών.
Κάθε βοήθεια προς μια οικογένεια είναι καλοδεχούμενη.
Αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορεί να αποφευχθεί:
τι γίνεται μέχρι να γίνει το παιδί 18;
Τι αξία έχει ένας κουμπαράς για το μέλλον, όταν σήμερα η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη στην παιδική υλική στέρηση;
Και τι γίνεται με τον γονιό που δεν έχει 100 ευρώ τον μήνα για να τα βάλει στον κουμπαρά του παιδιού του;
Γιατί αυτό ακριβώς μας λέει το 33,6%.
Ότι υπάρχουν πάρα πολλές ελληνικές οικογένειες που δεν δυσκολεύονται να αποταμιεύσουν. Δεν τους περισσεύουν χρήματα ούτε για ορισμένα από τα βασικά.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της συζήτησης για το δημογραφικό.
Λέμε στους νέους: κάντε παιδιά.
Λέμε ότι η Ελλάδα γερνάει, ότι τα χωριά και τα νησιά αδειάζουν, ότι χρειαζόμαστε περισσότερες γεννήσεις.
Σωστά.
Αλλά πριν ζητήσουμε από έναν νέο άνθρωπο να κάνει δεύτερο και τρίτο παιδί, πρέπει να του εξασφαλίσουμε ότι το πρώτο του παιδί θα μπορεί να μεγαλώσει αξιοπρεπώς.
Να έχει ένα ζεστό σπίτι.
Να τρώει σωστά.
Να πάει στην εκδρομή με τους συμμαθητές του.
Να καλέσει δυο φίλους στα γενέθλιά του.
Να κάνει λίγες μέρες διακοπές.
Αυτά δεν είναι πολυτέλειες.
Είναι παιδική ζωή.
Τα μέτρα της ΔΕΘ μπορούν να βοηθήσουν. Αλλά όταν μια χώρα βρίσκεται στο 33,6%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 13,6%, το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο από μια φορολογική ελάφρυνση ή ένα επίδομα.
Αφορά τους μισθούς, τη στέγη, την ακρίβεια, το κόστος της ενέργειας, την εργασία και τελικά το διαθέσιμο εισόδημα της οικογένειας.
Γιατί το δημογραφικό δεν λύνεται μόνο δίνοντας κίνητρα για να γεννηθούν περισσότερα παιδιά.
Λύνεται δημιουργώντας μια χώρα στην οποία αξίζει και μπορείς να μεγαλώσεις παιδιά.
Και όταν σχεδόν ένα στα τρία παιδιά στερείται βασικά αγαθά, ίσως πριν μιλήσουμε για την Ελλάδα του 2030 πρέπει να κοιτάξουμε λίγο καλύτερα την Ελλάδα του σήμερα.
Γιατί το μέλλον μιας χώρας δεν βρίσκεται σε έναν κουμπαρά.
Μεγαλώνει αυτή τη στιγμή μέσα στα σπίτια της.
— δδμανιάς
«Κάποτε θα ’ρθουν να σου πουν πως έτσι είναι η ζωή. Το δύσκολο είναι να εξηγήσουμε σ’ ένα παιδί γιατί πρέπει να τη δεχτεί έτσι.»
