Ο βιολογικός της Ιθάκης συζητιέται εδώ και δεκαετίες. Οι ενστάσεις πρέπει να απαντηθούν, αλλά όχι να ξαναγίνουν αφορμή για νέα αναβολή.
Στην Ιθάκη έχουμε ένα παράξενο ταλέντο.
Μπορούμε να συζητάμε επί δεκαετίες για ένα έργο που όλοι συμφωνούμε ότι χρειάζεται και, κάθε φορά που πλησιάζει η στιγμή να γίνει, να ξαναγυρίζουμε στην αρχή.
Ο βιολογικός καθαρισμός είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα.
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 υπάρχουν μελέτες, προμελέτες, χωροθετήσεις, αποφάσεις, νέες μελέτες και νέες διαφωνίες.
Και το αποτέλεσμα;
Η Ιθάκη ακόμη δεν έχει ολοκληρωμένο σύστημα αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού.
Κάπου λοιπόν πρέπει να σταματήσει αυτό.
Η πρόσφατη συζήτηση για τη χωροθέτηση της μονάδας στο Δίστρατο έφερε ξανά στην επιφάνεια παλιές προτάσεις, κυρίως εκείνη που προέβλεπε εγκατάσταση στην περιοχή του Κάμπου.
Οι ενστάσεις είναι θεμιτές. Σε ένα έργο τέτοιου μεγέθους η κοινωνία έχει όχι μόνο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση να ρωτήσει.
Όμως οι ερωτήσεις πρέπει να οδηγούν σε καλύτερο έργο.
Όχι σε ακύρωση κάθε έργου.
Ο Κάμπος δεν είναι η εύκολη λύση που φαίνεται
Η παλαιότερη πρόταση προέβλεπε εγκατάσταση στον Κάμπο και μεταφορά του επεξεργασμένου νερού προς τις ανατολικές ακτές της Ιθάκης.
Ακούγεται απλό.
Δεν είναι.
Πρώτα πρέπει να φτάσουν τα λύματα του Βαθιού στον Κάμπο.
Αυτό σημαίνει αγωγούς, αντλιοστάσια, ανύψωση των λυμάτων, μεγαλύτερες αποστάσεις, περισσότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και περισσότερα ηλεκτρομηχανολογικά σημεία που απαιτούν συνεχή λειτουργία και συντήρηση.
Και ύστερα;
Πάλι πρέπει να διαθέσουμε το επεξεργασμένο νερό κάπου.
Στη θάλασσα.
Μάλιστα στην ανατολική πλευρά της Ιθάκης, σε μια ακτογραμμή με πολλές από τις καθαρότερες και περισσότερο χρησιμοποιούμενες παραλίες του νησιού.
Επομένως δημιουργείται ένα απλό ερώτημα:
αν η θαλάσσια διάθεση είναι επικίνδυνη στον Μπροστά Αετό, γιατί θεωρείται αυτονόητα ασφαλής στην ανατολική Ιθάκη;
Δεν μπορεί να χρησιμοποιούμε δύο διαφορετικά μέτρα.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γνωρίζουμε πού καταλήγει ο αγωγός, σε ποιο βάθος, τι ρεύματα υπάρχουν και πώς γίνεται η διασπορά.
Και αν κοπεί το ρεύμα;
Ακούστηκε επίσης το επιχείρημα ότι σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή βλάβης μπορεί να καταλήξουν ανεπεξέργαστα λύματα στη θάλασσα.
Σωστή ανησυχία.
Λάθος όμως να παρουσιάζεται ως επιχείρημα αποκλειστικά εναντίον της σημερινής χωροθέτησης.
Γιατί και στη λύση του Κάμπου τα λύματα πρέπει να αντλούνται.
Αν κοπεί το ρεύμα στο κρίσιμο αντλιοστάσιο, πώς θα ανέβουν στον Κάμπο;
Με τη βαρύτητα προς τα πάνω;
Ένα σύγχρονο αποχετευτικό έργο οφείλει να έχει ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη, εφεδρικές αντλίες, αυτοματισμούς, συναγερμούς και πρόβλεψη για έκτακτες καταστάσεις.
Και η σημερινή μελέτη προβλέπει εφεδρική ηλεκτροδότηση στα βασικά σημεία.
Άρα το σωστό ερώτημα δεν είναι «τι θα γίνει αν κοπεί το ρεύμα;».
Το σωστό είναι:
είναι επαρκώς σχεδιασμένη και συντηρημένη η εφεδρεία ώστε να μη φτάσουν ποτέ ανεπεξέργαστα λύματα στη θάλασσα;
Αυτό πρέπει να απαιτήσουμε.
Εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ενστάσεις
Δεν σημαίνει ότι η σημερινή λύση δεν έχει προβλήματα.
Έχει.
Το έντονο βραχώδες ανάγλυφο της περιοχής απαιτεί σοβαρές χωματουργικές εργασίες και πρέπει να γνωρίζουμε ακριβώς το μέγεθος της επέμβασης και τον τρόπο αποκατάστασης του τοπίου.
Πρέπει επίσης να έχουμε καθαρές απαντήσεις για τα λιβάδια Ποσειδωνίας, τις αναρροφήσεις των μονάδων αφαλάτωσης και τα θαλάσσια ρεύματα.
Ο αγωγός προβλέπεται να καταλήγει σε σημαντικό βάθος ώστε να επιτυγχάνεται μεγάλη αραίωση του επεξεργασμένου νερού.
Ωραία.
Να αποδειχθεί λοιπόν ότι αυτή η αραίωση είναι ασφαλής για τη συγκεκριμένη θάλασσα.
Αυτό είναι δουλειά των μελετητών και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Δεν είναι όμως λόγος να ξαναγυρίσουμε τριάντα χρόνια πίσω και να αρχίσουμε πάλι από λευκό χαρτί.
Η σημερινή πρόταση έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα
Δεν είναι απλώς μια ιδέα πάνω σε έναν χάρτη.
Είναι μια λύση που έχει μελετηθεί μαζί με το δίκτυο, τα αντλιοστάσια, την επεξεργασία και τη διάθεση του νερού ως ενιαίο σύστημα.
Και αυτό έχει μεγάλη σημασία.
Γιατί ένας βιολογικός δεν είναι μόνο ένα κτίριο που ψάχνουμε πού θα το βάλουμε.
Είναι ολόκληρη αλυσίδα:
συλλογή → μεταφορά → άντληση → επεξεργασία → διάθεση → λειτουργία και συντήρηση.
Αν εξετάσεις μόνο το οικόπεδο και αγνοήσεις όλα τα υπόλοιπα, μπορεί να μεταφέρεις το κτίριο και να πολλαπλασιάσεις το κόστος και τα προβλήματα του δικτύου.
Με βάση όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, η πρόταση του Δήμου φαίνεται να υπερισχύει συνολικά στα περισσότερα λειτουργικά και τεχνικά σημεία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι τέλεια.
Σημαίνει ότι όποιος προτείνει να εγκαταλειφθεί πρέπει να παρουσιάσει μια εναλλακτική λύση που να αποδεικνύεται καλύτερη συνολικά — όχι μόνο πιο βολική σε ένα σημείο.
Σαράντα χρόνια είναι αρκετά
Και εδώ βρίσκεται για εμάς η ουσία.
Η Ιθάκη δεν αντέχει άλλη μία γενιά συζητήσεων.
Ο βιολογικός δεν είναι πολυτέλεια και δεν είναι έργο βιτρίνας.
Είναι δημόσια υγεία, προστασία της θάλασσας, ποιότητα ζωής και βασική υποδομή ενός σύγχρονου νησιού.
Δεν είναι δυνατόν να ζητάμε ποιοτικό τουρισμό, να μιλάμε για προστασία του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα να μην μπορούμε επί δεκαετίες να λύσουμε το στοιχειώδες ζήτημα των αστικών λυμάτων.
Ο Δήμος λοιπόν πρέπει να προχωρήσει.
Να απαντήσει καθαρά στις τεκμηριωμένες ενστάσεις. Να διορθώσει ό,τι πραγματικά χρειάζεται διόρθωση. Να απαιτήσει αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους. Και ύστερα να προχωρήσει το έργο.
Δεν πρέπει κάθε ερώτημα να γίνεται αφορμή για νέα αναβολή.
Γιατί υπάρχει κάτι χειρότερο από το να γίνει ένας βιολογικός με προβλήματα που μπορούν να διορθωθούν:
να μη γίνει ποτέ βιολογικός.
Και αυτό είναι περίπου που συμβαίνει στην Ιθάκη εδώ και δεκαετίες.
Οι προηγούμενες γενιές συζήτησαν αρκετά.
Οι σημερινές αρχές έχουν την ευθύνη να ακούσουν, να ελέγξουν και τελικά να αποφασίσουν.
Γιατί κάποτε ένα έργο πρέπει να φύγει από τα χαρτιά.
Και ο βιολογικός της Ιθάκης πρέπει επιτέλους να γίνει.
— δδμανιάς
«Βροντάει ο Όλυμπος… Στο Θιάκι βροντάμε σαράντα χρόνια για τον βιολογικό. Καιρός, μαζί με τη βροντή, να πέσει και λίγο μπετό.»
