η έκθεση, η κριτική σκέψη, το bullshit

3336 | 26.08.2016 | 17:15

by Sraosha

Η έκθεση ιδεών μάς έχει ντρεσάρει “να σκεφτόμαστε επιφανειακά, σαν φοιτητές της Σορβόννης επί σχολαστικισμού: με ναι μεν άλλα, με δράση και αντίδραση, με υπέρ και κατά, με cui prodest, με όπως το βλέπει κανείς. Έχουμε εκπαιδευτεί να θεωρούμε την κριτική ‘στείρο αρνητισμό’ και τον σχετικισμό μετριοπάθεια. Έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε όχι εκτός κοινωνικών συμφραζομένων αλλά με όρους και κοινωνικά συμφραζόμενα παρισινού αστού άντρα το 1962 που αναστοχάζεται τη μοιχεία και που σχεδιάζει να ζητήσει προαγωγή”.

Ωστόσο, η Έκθεση δεν παύει να είναι μάθημα που στόχο έχει να διδάξει την κριτική σκέψη. Η δε κριτική σκέψη γίνεται κατανοητή ως συλλογιστική ευχέρεια και ρητορική δεινότητα. Κατά συνέπεια διδάσκεται ακόμα και σήμερα ως μέθοδος συλλογισμού με την παρουσίαση στους μαθητές σχημάτων επιχειρηματολογίας: οι ομοιότητες με τη ρητορική όπως διδασκόταν στη Σορβόννη του 13ου αιώνα δεν είναι τόσο επιδερμικές τελικά. Οι μαθητές λοιπόν ενθαρρύνονται να ψάχνουνε να βρουν τα υπέρ και τα κατά σκεπτόμενοι ψευδοδιαλεκτικώς, να ανευρίσκουν επιχειρήματα εκεί όπου δεν υπάρχουν ακόμα και αν χρειαστεί να γίνουν καζουιστές — και ούτω καθεξής. Συνελόντι ειπείν, μια επιτυχημένη έκθεση ιδεών στην ιδανική της μορφή τείνει προς κείμενο του Σταύρου Θεοδωράκη.

Ωστόσο, επειδή η Έκθεση διδάσκει κριτική σκέψη (ανεξαρτήτως αποτελέσματος), πλάθει υποκείμενα που φρονούν ότι τα πάντα είναι ζήτημα επιφανειακής disputatio και διαλογικής δεινότητας. Όποιος είναι οπλισμένος με τον τσελεμεντέ της εκθεσάδικης επιχειρηματολογίας περιφρονεί τη γνώση και αδυνατεί να συλλάβει την κατάρτιση και την εξειδίκευση, που κάποιοι έχουν και κάποιοι όχι. Σε αυτό το τελευταίο συνεπικουρεί και η ευκολία ανεύρεσης (άσχετων) πληροφοριών στο ίντερνετ.

Η έκθεση την εποχή του ίντερνετ πλάθει συζητητές πραγματικά επί παντός του επιστητού, οπλισμένους με τις αναγκαίες δεξιότητες να παράγουν αυτό που ο Harry Frankfurter λέει bullshit: ευλογοφανείς κενολογίες αντί για γνώση και κριτικό επιχείρημα.

Δειτε επίσης:

Cui prodest?

Andreas Lubitz

Κολωνού 32Γ – μια κριτική


Discover more from iloveithaki.gr

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Hot this week

«από θαμπούς ντερβίσηδες και στέρφους μανταρίνους» — η ελλάδα πατιέται ακόμη

118 χρόνια μετά, οι στίχοι του Κωστή Παλαμά μάς...

ποιος θα μείνει στο θιάκι τον χειμώνα;

η ερήμωση δεν περιμένει μελέτες και εξαγγελίες. χρειάζονται μέτρα...

«βρέχει; βράστα! στο ταξίδι θιάκι – πάτρα, η προστασία του επιβάτη ξεχάστηκε»

στα λιμάνια και στα καράβια ξεχάσαμε τον επιβάτη ιθάκη –...

«τα ναύδετα, η αγάπη για το θιάκι και οι επιλεκτικές περιβαλλοντικές ευαισθησίες»

η αντιπαράθεση στανίτσα – ταφλαμπά και το δικαίωμα των...

το παλάτι του Οδυσσέα: η γοητεία της εικόνας και τα στοιχεία της αρχαιολογίας

«πώς έμοιαζε πραγματικά η κατοικία του Οδυσσέα στην Ιθάκη...

Topics

ποιος θα μείνει στο θιάκι τον χειμώνα;

η ερήμωση δεν περιμένει μελέτες και εξαγγελίες. χρειάζονται μέτρα...

«βρέχει; βράστα! στο ταξίδι θιάκι – πάτρα, η προστασία του επιβάτη ξεχάστηκε»

στα λιμάνια και στα καράβια ξεχάσαμε τον επιβάτη ιθάκη –...

το παλάτι του Οδυσσέα: η γοητεία της εικόνας και τα στοιχεία της αρχαιολογίας

«πώς έμοιαζε πραγματικά η κατοικία του Οδυσσέα στην Ιθάκη...

γιατί να μην ψηφίσουμε ξανά μητσοτάκη

φτιάχνουμε την καλοπέραση των άλλων και αναβάλλουμε τη δική...

με λουρί το ρουσφέτι

ένα πολιτικό σατιρικό άρθρο γνώμης, με αιχμηρή κριτική στην...

Related Articles

Popular Categories