μια σκέψη για την αξία της πέτρας, του χρόνου και του ανθρώπινου μόχθου
Η βίλα ΝΗΡΗΙΣ (Nereis) χτίστηκε πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια.
Δεν πήρε όμως τυχαία το όνομά της.
Στην ελληνική μυθολογία οι Νηρηίδες ήταν οι πενήντα θαλάσσιες νύμφες, κόρες του Νηρέα, του σοφού γέροντα της θάλασσας. Ήταν οι προστάτιδες των ναυτικών, σύμβολα γαλήνης και ασφάλειας στο πέλαγος.
Δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο ταιριαστό όνομα για μια πέτρινη βίλα που αγναντεύει το Ιόνιο.
Πριν από δεκαπέντε χρόνια η πέτρα ήταν η ίδια.
Η θάλασσα ήταν η ίδια.
Η Ιθάκη ήταν η ίδια.
Δεν ήταν όμως ίδιες οι τιμές.
Δεν ήταν ίδιο το κόστος των υλικών.
Δεν ήταν ίδια τα εργατικά.
Και κυρίως υπήρχαν ακόμη αρκετοί άνθρωποι που γνώριζαν την τέχνη της πέτρας.
Σήμερα όλα αυτά έχουν αλλάξει.
Κι έτσι γεννήθηκε μια απορία.
Αν κάποιος αποφάσιζε να χτίσει σήμερα από την αρχή τη βίλα ΝΗΡΗΙΣ, πόσο θα κόστιζε;
Δεν μιλάμε για μια συνηθισμένη κατοικία.
Η ΝΗΡΗΙΣ διαθέτει περίπου 136 τετραγωνικά μέτρα χρήσιμων χώρων, σε δύο επίπεδα, με μεγάλο καθιστικό, τρία υπνοδωμάτια, τρία λουτρά, ξύλινο πατάρι και ύψος που φτάνει τα έξι μέτρα στον καβαλάρη.
Οι τοίχοι της δεν είναι επενδυμένοι με πέτρα.
Είναι μασίφ πέτρα, πάχους περίπου 60 εκατοστών.
Η πέτρα δεν μπήκε για να ομορφύνει το σπίτι.
Η πέτρα είναι το ίδιο το σπίτι.
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι κάτι άλλο.
Οι περισσότερες πέτρες δεν αγοράστηκαν.
Βγήκαν από το ίδιο το κτήμα κατά τις εκσκαφές των θεμελίων.
Πελεκήθηκαν.
Καθαρίστηκαν.
Διαλέχτηκαν μία προς μία.
Και ξαναγύρισαν στο ίδιο χώμα από το οποίο γεννήθηκαν.
Με αυτόν τον τρόπο, το ίδιο το βουνό έγινε το σπίτι.
Για να ολοκληρωθεί χρειάστηκαν περίπου 12.000 έως 15.000 φυσικές πέτρες.
Καμία ίδια με την άλλη.
Καθεμία είχε το δικό της σχήμα.
Το δικό της βάρος.
Τη δική της θέση.
Γύρω από τη βίλα δημιουργήθηκαν περίπου 2,5 στρέμματα διαμορφωμένου χώρου.
Πέτρινοι δρόμοι.
Λαχίδες.
Αυλές.
Μάντρες.
Πέργκολα στάθμευσης.
Αποθήκες.
Δεξαμενές νερού.
Μηχανοστάσιο.
Παραδοσιακός πέτρινος φούρνος.
Μπάρμπεκιου.
Και μια πισίνα περίπου 35 τετραγωνικών μέτρων.
Όλα αυτά δεν έγιναν σε λίγους μήνες.
Χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια καθημερινής εργασίας.
Χιλιάδες ώρες ανθρώπινου μόχθου.
Δεκάδες διαφορετικά συνεργεία.
Και πάνω απ’ όλα άνθρωποι που αγαπούσαν αυτό που έκαναν.
Σήμερα όμως υπάρχει μια δυσκολία που δεν λύνεται με περισσότερα χρήματα.
Πού θα βρεθούν οι πελεκάνοι της πέτρας;
Πού θα βρεθούν οι χτίστες που γνωρίζουν την παραδοσιακή πέτρινη τοιχοποιία;
Πού θα βρεθούν οι μάστορες που δεν κοιτούν το ρολόι αλλά τον αρμό;
Η τέχνη αυτή χάνεται.
Και ίσως αυτό να είναι σήμερα το ακριβότερο υλικό μιας τέτοιας κατασκευής.
Αν λοιπόν κάποιος ξεκινούσε σήμερα από το μηδέν, αγοράζοντας ένα αντίστοιχο οικόπεδο περίπου 2,5 στρεμμάτων, χτίζοντας μια ίδια πέτρινη βίλα, με την ίδια ποιότητα, την ίδια αισθητική, την ίδια πισίνα, τις ίδιες πέτρινες διαμορφώσεις και το ίδιο επίπεδο κατασκευής, η συνολική επένδυση θα μπορούσε να πλησιάσει το ένα εκατομμύριο ευρώ.
Περίπου:
- 200.000 ευρώ για την αγορά ενός αντίστοιχου οικοπέδου.
- 800.000 ευρώ για την κατασκευή, τις υποδομές και τις διαμορφώσεις.
Δεν πρόκειται για επίσημη αποτίμηση.
Είναι μια λογική εκτίμηση βασισμένη στις σημερινές τιμές της αγοράς, στο κόστος των υλικών, της εξειδικευμένης εργασίας και στον χρόνο που απαιτεί ένα τέτοιο έργο.
Και τότε γεννιέται ένα απλό ερώτημα.
Αν μια τέτοια βίλα προσφερόταν σήμερα προς πώληση στις 700.000 ευρώ, θα ήταν ακριβή;
Ή μήπως θα ήταν μια πραγματική ευκαιρία;
Γιατί ο αγοραστής δεν αγοράζει μόνο ένα σπίτι.
Αγοράζει μια ιδέα.
Αγοράζει περίπου δεκαπέντε χιλιάδες πέτρες.
Αγοράζει δύο χρόνια ανθρώπινης δημιουργίας.
Αγοράζει μια τέχνη που σιγά σιγά χάνεται.
Αγοράζει έναν τρόπο κατασκευής που δύσκολα επαναλαμβάνεται σήμερα.
Αγοράζει την ηρεμία της Ιθάκης.
Τη μυρωδιά της ελιάς.
Το φως του Ιονίου.
Και αγοράζει κάτι που δεν αποτιμάται εύκολα.
Τον χρόνο.
Γιατί ο χρόνος δεν χτίζει μόνο πέτρες.
Χτίζει αξία.
Δεκαπέντε χρόνια μετά, η ΝΗΡΗΙΣ δεν δείχνει παλιά.
Δείχνει ώριμη.
Γιατί η πέτρα δεν φοβάται τον χρόνο.
Γίνεται ομορφότερη μαζί του.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στην τιμή και στην αξία.
Η τιμή γράφεται σε ένα συμβόλαιο.
Η αξία γράφεται πάνω στην πέτρα.
Και αυτή την υπογραφή τη διαβάζουν οι άνθρωποι για πολλές γενιές.
«Η πέτρα δίνει ομορφιά.
Το σίδερο δίνει ασφάλεια.
Ο χρόνος αποφασίζει αν άξιζαν και τα δύο.»
— Διονύσης Δ. Μανιάς
https://www.youtube.com/watch?v=_UwuvWG-R-s&list=RD_UwuvWG-R-s&start_radio=1
«Πώς να σωπάσω για την πέτρα που έγινε σπίτι; Πώς να σωπάσω για τον μόχθο που έγινε ομορφιά; Ορισμένα έργα δεν χτίζονται μόνο με υλικά. Χτίζονται με αγάπη. Και αυτή δεν κοστολογείται.» — δδμανιάς
