Κάποτε ένας μισθός έφτανε για να μεγαλώσει μια οικογένεια.
Σήμερα, δύο μισθοί πολλές φορές δεν φτάνουν ούτε για να νοικιάσουν ένα σπίτι.
Τι άλλαξε;
Μήπως οι άνθρωποι έγιναν πιο τεμπέληδες;
Όχι.
Μήπως παράγουμε λιγότερο πλούτο;
Το αντίθετο.
Ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν παράχθηκε τόσος πλούτος.
Τα ρομπότ δουλεύουν ασταμάτητα.
Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει σε λίγα λεπτά δουλειά που χθες απαιτούσε ημέρες.
Τα εργοστάσια παράγουν περισσότερο.
Οι υπολογιστές διαχειρίζονται δισεκατομμύρια συναλλαγές.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις ανακοινώνουν συνεχώς νέα κέρδη.
Κι όμως…
Ο εργαζόμενος δυσκολεύεται περισσότερο.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι πόσο πλούτο παράγουμε.
Το πρόβλημα είναι ποιος τον κρατάει.
Τα τελευταία σαράντα περίπου χρόνια, πολλές δυτικές κυβερνήσεις ακολούθησαν μια συγκεκριμένη οικονομική λογική.
Λιγότερο κράτος.
Περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις.
Μεγαλύτερη ελευθερία στις αγορές.
Περιορισμός της δύναμης των συνδικάτων.
Ευελιξία στην εργασία.
Η υπόσχεση ήταν ότι αν οι επιχειρήσεις γίνουν πλουσιότερες, θα επενδύσουν περισσότερο, θα δημιουργηθούν περισσότερες δουλειές και τελικά θα ωφεληθούν όλοι.
Η οικονομία πράγματι μεγάλωσε.
Όμως μεγάλωσε και η απόσταση ανάμεσα σε εκείνους που ζουν από την εργασία τους και σε εκείνους που ζουν κυρίως από το κεφάλαιό τους.
Οι ανισότητες αυξήθηκαν σε πολλές χώρες.
Η εργασία έχασε διαπραγματευτική δύναμη.
Η κατοικία έγινε όνειρο για χιλιάδες νέους.
Και οι τράπεζες;
Οι τράπεζες δεν λειτουργούν με κοινωνικά κριτήρια.
Λειτουργούν με οικονομικά κριτήρια.
Δανείζουν ευκολότερα εκείνον που ήδη έχει περιουσία.
Γιατί είναι ασφαλέστερος πελάτης.
Έτσι όμως δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Όποιος έχει χρήμα, αποκτά πιο εύκολα και άλλο χρήμα.
Όποιος δεν έχει, δυσκολεύεται ακόμη και να ξεκινήσει.
Δεν είναι θέμα κακών ανθρώπων.
Είναι ο τρόπος που είναι οργανωμένο το σύστημα.
Και εδώ αρχίζει η ευθύνη της πολιτικής.
Αν οι αγορές λειτουργούν μόνο με το κέρδος, τότε το κράτος οφείλει να λειτουργεί με γνώμονα την κοινωνία.
Να προστατεύει την εργασία.
Να στηρίζει τη δημόσια παιδεία και την υγεία.
Να δίνει στους νέους τη δυνατότητα να αποκτήσουν σπίτι.
Να χρηματοδοτεί τις μικρές επιχειρήσεις και όχι μόνο τους οικονομικά ισχυρούς.
Να εξασφαλίζει ότι η τεχνολογική πρόοδος θα βελτιώνει τη ζωή όλων και όχι μόνο τα εταιρικά κέρδη.
Οι τράπεζες που διασώθηκαν πολλές φορές με χρήματα των φορολογουμένων δεν μπορούν να ενδιαφέρονται μόνο για τα αποτελέσματα των ισολογισμών τους.
Οφείλουν να επιστρέφουν μέρος αυτής της στήριξης στην κοινωνία, με προσιτή χρηματοδότηση για νέους ανθρώπους, εργαζόμενους, μικρές επιχειρήσεις και παραγωγικές επενδύσεις.
Η οικονομία δεν είναι αυτοσκοπός.
Υπάρχει για να υπηρετεί τον άνθρωπο.
Όχι ο άνθρωπος την οικονομία.
Μια κοινωνία δεν κρίνεται από το πόσους δισεκατομμυριούχους δημιουργεί.
Κρίνεται από το αν ο άνθρωπος που εργάζεται οκτώ ώρες την ημέρα μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια.
Αν δεν μπορεί, τότε η οικονομία μπορεί να μεγαλώνει.
Ο πολιτισμός όμως μικραίνει.
— δδμανιάς
«Το “Ρόζα” δεν μιλά μόνο για έναν άνθρωπο. Μιλά για όλους εκείνους που συνεχίζουν να παλεύουν, ακόμη κι όταν ο κόσμος γύρω τους τούς λέει να συμβιβαστούν.» δδμανιάς
