με πέτρα, με πηλό ή με λέξεις;

Πριν από περίπου σαράντα χρόνια, σε ένα ταξίδι στο Περού, αγόρασα δύο μικρές τερακότες.

Από τότε με ακολούθησαν σε σπίτια, ταξίδια και μετακομίσεις. Στέκονται πάντα κάπου κοντά μου, σιωπηλές.

Κάθε τόσο τις κοιτάζω και σκέφτομαι.

Οι αρχαίοι Έλληνες άφησαν πίσω τους βιβλία, φιλοσοφία, θέατρο, ιστορία. Έγραψαν τις σκέψεις τους και μας έδωσαν τη δυνατότητα, δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά, να συνομιλούμε ακόμη μαζί τους.

Οι Ίνκας δεν γνώριζαν τη γραφή όπως την ξέρουμε εμείς. Δεν μας άφησαν βιβλιοθήκες. Μας άφησαν πέτρες, δρόμους, ναούς, κεραμικά και τερακότες.

Άφησαν έναν διαφορετικό τρόπο να μιλήσουν.

Βλέποντας αυτές τις δύο μορφές, διακρίνει κανείς και τις αντιλήψεις της εποχής τους. Ο άντρας παρουσιάζεται ως αρχηγός, η γυναίκα ως εκείνη που κουβαλά το βάρος της καθημερινότητας. Είναι μια εικόνα μιας πατριαρχικής κοινωνίας, που σήμερα δεν μας εκφράζει.

Όμως δεν μπορούμε να ζητήσουμε από έναν πολιτισμό να σκέφτεται όπως εμείς, αιώνες αργότερα.

Κάθε εποχή κουβαλά τις δικές της αλήθειες και τα δικά της λάθη.

Οι τερακότες αυτές δεν είναι εκεί για να τις αντιγράψουμε.

Είναι εκεί για να μας θυμίζουν ότι ο άνθρωπος, από τότε που στάθηκε όρθιος, προσπαθεί να αφήσει ένα σημάδι της ύπαρξής του.

Άλλος χάραξε μια πέτρα.

Άλλος έπλασε έναν άνθρωπο από πηλό.

Άλλος έγραψε ένα ποίημα.

Άλλος μια επιστημονική θεωρία.

Δεν είναι όλα το ίδιο σπουδαία.

Όμως όλα ξεκινούν από την ίδια ανάγκη.

Να εκφραστεί ο άνθρωπος.

Σήμερα, οι δύο μικρές τερακότες από το Περού στέκονται δίπλα σ’ έναν σύγχρονο υπολογιστή.

Ανάμεσα στον πηλό και στην οθόνη μεσολάβησαν αιώνες.

Η ανάγκη όμως παραμένει η ίδια.

Να σκεφτούμε.

Να δημιουργήσουμε.

Να επικοινωνήσουμε.

Όχι για να μας θυμούνται.

Αλλά γιατί αυτή είναι η φύση του ανθρώπου.

Η πιρόγα δεν ενώνει μόνο τόπους. Ενώνει εποχές, πολιτισμούς και ανθρώπους. Από τις τερακότες των Άνδεων μέχρι τις λέξεις ενός σύγχρονου ανθρώπου, το ταξίδι συνεχίζεται. Το μέσο αλλάζει· η αναζήτηση μένει η ίδια. δδμανιάς