Η ζωή δεν έμεινε ποτέ ακίνητη.
Από το πρώτο κύτταρο μέχρι τον άνθρωπο, από την πέτρα μέχρι τον υπολογιστή, από τη σπηλιά μέχρι το διαστημόπλοιο, η ιστορία της ζωής είναι ιστορία αλλαγής.
Κι όμως, σε κάθε εποχή υπήρχε μια δύναμη που έλεγε:
«Μην αλλάζετε τίποτα.»
Ο συντηρητισμός δεν είναι από μόνος του ούτε καλός ούτε κακός. Χάρη σε αυτόν διατηρήθηκαν γλώσσες, παραδόσεις, μνημεία, θεσμοί και αξίες που άξιζε να περάσουν από γενιά σε γενιά.
Όμως υπάρχει και μια άλλη μορφή συντηρητισμού. Εκείνη που δεν προστατεύει τις αξίες, αλλά τα προνόμια. Που φοβάται κάθε αλλαγή, ακόμη κι όταν η αδικία είναι φανερή. Που προτιμά να παραμείνει η κοινωνία στάσιμη, αρκεί να μη χαθεί η ισχύς όσων ωφελούνται από την υπάρχουσα κατάσταση.
Αν οι πρόγονοί μας σκέφτονταν μόνο έτσι, ίσως να ζούσαμε ακόμη σε σπηλιές.
Η εξέλιξη δεν γεννήθηκε από την άρνηση της αλλαγής. Γεννήθηκε από την περιέργεια, την αμφισβήτηση και το θάρρος να δοκιμάσει ο άνθρωπος κάτι καλύτερο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή είναι πρόοδος.
Υπήρξαν αλλαγές που γέννησαν πολέμους, δικτατορίες και νέες μορφές καταπίεσης. Γι’ αυτό το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να αλλάζουμε τα πάντα ή να διατηρούμε τα πάντα.
Το ερώτημα είναι άλλο.
Τι αξίζει να διατηρήσουμε και τι οφείλουμε να αλλάξουμε;
Η δημοκρατία αξίζει να διατηρηθεί.
Η ελευθερία αξίζει να διατηρηθεί.
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αξίζει να διατηρηθεί.
Η διαφθορά, η αδικία και η κατάχρηση εξουσίας δεν αξίζουν να διατηρηθούν. Αξίζουν να αλλάξουν.
Ο Ηράκλειτος το είχε διατυπώσει πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια με δύο λέξεις:
«Πάντα ῥεῖ.»
Όλα αλλάζουν.
Η ζωή δεν ρωτά αν μας αρέσει η αλλαγή. Η αλλαγή είναι ο τρόπος με τον οποίο υπάρχει η ζωή.
Ίσως λοιπόν η μεγαλύτερη σοφία να μην είναι ούτε η τυφλή συντήρηση ούτε η τυφλή ανατροπή.
Ίσως σοφία είναι να έχουμε το θάρρος να αλλάζουμε ό,τι αδικεί τον άνθρωπο και τη σύνεση να προστατεύουμε ό,τι τον κάνει πραγματικά άνθρωπο.
— δδμανιάς
Το «Γκιουλ Μπαξέ» μάς θυμίζει πως η εξέλιξη δεν σημαίνει να ξεχάσουμε το χθες. Σημαίνει να περπατήσουμε προς το αύριο, κρατώντας ζωντανές τις ρίζες που μας έφεραν ως εδώ. δδμανιάς
